విశ్వంలో నక్షత్రాలు ఎలా పుడతాయి?

విశ్వంలో అత్యంత అందమైన, విస్మయపరిచే ఖగోళ దృశ్యాలలో "పిల్లర్స్ ఆఫ్ క్రియేషన్" (Pillars of Creation - సృష్టి స్తంభాలు) ఒకటి. భూమికి సుమారు 6,500 కాంతి సంవత్సరాల దూరంలో ఉన్న 'ఈగిల్ నెబ్యులా' (Eagle Nebula - M16) లో ఈ భారీ వాయు స్తంభాలు విస్తరించి ఉన్నాయి. 1995లో హబుల్ టెలిస్కోప్ వీటిని మొదటిసారి ఫోటో తీసినప్పుడు ప్రపంచం నివ్వెరపోయింది.

కానీ జేమ్స్ వెబ్ స్పేస్ టెలిస్కోప్ వచ్చాక శాస్త్రవేత్తల ఆలోచనే మారిపోయింది. సాధారణ కంటికి కనిపించని ఈ స్తంభాల లోపలి దృశ్యాలను అది ఇన్‌ఫ్రారెడ్ టెక్నాలజీతో స్పష్టంగా రికార్డ్ చేసింది. ఈ భారీ ధూళి స్తంభాల గర్భంలో నక్షత్రాలు ఆవిర్భవిస్తాయి? అంతరిక్షంలో ఈ వింత నిర్మాణాలు ఎందుకు ఏర్పడ్డాయి? అనే ఆసక్తికర విశేషాలు ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.

1. పిల్లర్స్ ఆఫ్ క్రియేషన్ అంటే ఏమిటి?

ఈ నిర్మాణాలు కేవలం పొగ లేదా మేఘాలు కావు ఇవి అంతరిక్షంలో చల్లటి హైడ్రోజన్ వాయువు మరియు విశ్వ ధూళితో (Cosmic Dust) ఏర్పడిన భారీ స్తంభాలు.

ఈ స్తంభాలు ఎంత పెద్దవంటే..అతిపెద్ద స్తంభం పొడవు దాదాపు 4 నుండి 5 కాంతి సంవత్సరాలు (సుమారు 40 లక్షల కోట్ల కిలోమీటర్లు). మన మొత్తం సౌర వ్యవస్థను ఇందులో సులభంగా వేల సార్లు ఇమడ్చవచ్చు.

 అంతరిక్షంలో కొత్త నక్షత్రాలు రూపుదిద్దుకోవడానికి అవసరమైన ముడి పదార్థం ఇక్కడ సమృద్ధిగా ఉండటం వల్ల వీటికి 'పిల్లర్స్ ఆఫ్ క్రియేషన్' (సృష్టికి మూలస్తంభాలు) అనే పేరు పెట్టారు.

2. నక్షత్రాలు ఎలా పుడతాయి? (Star Formation)

ఈ స్తంభాలలో నక్షత్రాల జననం ఒక సంక్లిష్టమైన భౌతిక ప్రక్రియ ద్వారా జరుగుతుంది.

వాయువు, ధూళి మేఘాలు చల్లగా ఉన్నప్పుడు వాటిలోని అణువులు స్వంత గురుత్వాకర్షణ శక్తికి లోబడి దగ్గరకు లాగబడతాయి.

పదార్థం దగ్గరయ్యే కొద్దీ మధ్యభాగంలో పీడనం, ఉష్ణోగ్రత విపరీతంగా పెరుగుతాయి. అలా మొదటి దశలో ఉండే పిండ నక్షత్రాలు (Baby Stars) ఏర్పడతాయి.

ఉష్ణోగ్రత కోట్లాది డిగ్రీలకు చేరినప్పుడు హైడ్రోజన్ అణువులు కలిసిపోయి హీలియంగా మారే 'న్యూక్లియర్ ఫ్యూజన్' ప్రారంభమవుతుంది. దీంతో నక్షత్రం ప్రకాశవంతంగా వెలగడం మొదలవుతుంది.

3. జేమ్స్ వెబ్ టెలిస్కోప్ ప్రత్యేకత ఏమిటి?

సాధారణ ఆప్టికల్ టెలిస్కోపులకు ఈ స్తంభాలు కేవలం నల్లటి అపారదర్శక పొగలా మాత్రమే కనిపిస్తాయి. ఎందుకంటే దట్టమైన ధూళి కాంతిని అడ్డుకుంటుంది.

జేమ్స్ వెబ్ టెలిస్కోప్ పరారుణ (Infrared) కిరణాలను చూడగలదు. ఇన్‌ఫ్రారెడ్ కాంతి ధూళి మేఘాలను చీల్చుకుంటూ బయటకు వస్తుంది.

ఈ సామర్థ్యం వల్ల స్తంభాల గర్భంలో ఇప్పుడిప్పుడే పుడుతున్న వందలాది ఎర్రటి నవజాత నక్షత్రాలు (Young Stars) స్పష్టంగా వెలుగుచూశాయి. నక్షత్రాలు పుట్టే క్రమంలో వెలువడే లావా వంటి సూపర్ స్పీడ్ జెట్ ప్రవాహాలను కూడా జేమ్స్ వెబ్ రికార్డ్ చేసింది.

4. ఇవి ఎప్పటికీ శాశ్వతమా?

ఈ స్తంభాలు శాశ్వతం కావు. వీటి సమీపంలో ఇప్పటికే ఏర్పడిన భారీ నక్షత్రాల నుండి వెలువడే తీవ్రమైన అతినీలలోహిత కిరణాలు (UV Radiation) మరియు సౌర గాలుల వల్ల ఈ వాయు స్తంభాలు నిరంతరం కోతకు గురవుతున్నాయి. రాబోయే కొన్ని లక్షల సంవత్సరాలలో ఈ స్తంభాలు పూర్తిగా కరిగిపోయి అంతరిక్షంలో కలిసిపోయే అవకాశం ఉంది.

పిల్లర్స్ ఆఫ్ క్రియేషన్ అనేది విశ్వం నిరంతరం పునర్జన్మ పొందుతూనే ఉంటుందని గుర్తుచేసే అద్భుత ఖగోళ కార్మాగారం. మన సూర్యుడు, సౌర వ్యవస్థ కూడా బిలియన్ల ఏళ్ల క్రితం ఇలాంటి ఒక నెబ్యులా నుండే పుట్టాయన్నది సైన్స్ నిరూపించిన సత్యం.